ว่าด้วยเรื่องของ ลูกบิดประตู

รวบรวมจากกระทู้ wedboard ของ asa โดยคุณ ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์


1. ลูกบิดห้องน้ำน่าจะเลือกใช้แบบไหน  11. Construction MASTER key 
2. ลูกบิดแบบเกลี้ยงๆสีโลหะ กับลูกบิดรมดำ 
น่าจะเลือกใช้แบบใด
 
12. ลูกบิดแบบไม่มีกุญแจล๊อค มีอะไรบ้างหนอ 
3. เลือกลูกบิดส้วมสาธารณะ เอาแบบไหนดีจ๊ะ 13. ลูกบิดกุญแจแบบมีล๊อคอีก ๘ แบบคืออะไร 
4. ลูกบิดมือจับบานเลื่อน น่าจะยื่นออกจากบานเท่าไรดี  14. แหวนที่บานพับประตูสำคัญไฉนหนอ 
5. ลูกบิดกุญแจแบบไหน "ตีนแมว" ไม่ค่อยชอบ  15. ติดบานพับบานที่ ๓ ให้ถูกตำแหน่งไว้นาน้องเอ๋ย
6. ลูกกุญแจแบบแบนๆ กับแบบเหลี่ยมๆหรือกลมๆ
ทำงานต่างกันอย่างไร 
16. เลือก door stop อย่างไรให้ทั้งถูกทั้งไม่อันตราย 
7. กำหนดระดับ-ตำแห่งลูกบิดให้ดี ...
ม่ายยังงั้นจะหลุด "เคร่า" นา
17. กุญแจเวลาจะไข ต้องหงายดอกกุญแจขึ้น หรือคว่ำลง 
8. อย่าเลือกลูกบิดโตกว่าบานกรอบ  19. เวลาทำประตูบานคู่ ต้องทำบังใบระหว่างสองบาน 
แบบเดียวกับ หน้าต่างบานคู่ หรือเปล่า 
9. MASTER KEY คืออะไร มีกี่แบบ 
10. ลูกกุญแจแบบใช้ไฟฟ้า เวลาไฟใหม้ ไฟฟ้าดับ 
จะเปิดไม่ได้ ? 
20. ทำไม เราไม่นิยม ใส่ลูกบิด 
กับประตู กรอบอลูมิเนียม.... 

 

 

            


1. ลูกบิดห้องน้ำน่าจะเลือกใช้แบบไหน 
ห้องน้ำในบ้านโดยปกติจะไม่มีใครเขาใช้กุญแจเปิดห้องกัน และเมื่อเราจับลูกบิดจะเข้าห้องน้ำและเปิดไม่ได้ (ล๊อคอยู่) เราก็จะทราบว่ามีคนอยู่ข้างใน เราก็จะรอจนกว่าคนในนั้นออกมา เราจะไม่วิ่งไปเอากุญแจมาไขประตู (ยกเว้นคนมีจิตวิตถาร) 
แต่หากประตูห้องน้ำนั้นปิดล๊อคไว้นานเกินไปจนผิดสังเกตุ หรือหากมีเสียงร้องให้ช่วยจากภายในห้อง เราก็จะต้องวิ่งไปกาลูกกุญแจ (ตัวผู้) ซึ่งเราก็มักจะหากันไม่เจอ เนื่องจากเราไม่ค่อยได้ใช้ลูกกุญแจนั้น ส่วนใหญ่จึงมักลืมว่า เอาไปเก็บเอาไปวางไว้ที่ไหนกัน 
การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุของเรื่องนี้ส่วนใหญ่ สถาปนิกก็จะเลือกกุญแจแบบไม่ต้องใช้ลูกกุญแจ(ตัวผู้)ไขเปิดประตู เป็นระบบเพียงมีร่องเล็กๆที่มีตัวล๊อคอยู่ด้านใน ส่วนด้านนอกสามารถเอาเหรียญเปิดหมุนได้ ราคาลูกบิดแบบนี้ก็มักจะถูกกว่าลูกบิดแบบมีล๊อคปกติ ทั้งยังประโยชน์ใช้สอยได้ถูกต้องกับการใช้งานมากกว่าอีกด้วยครับ 


           


 2. ลูกบิดแบบเกลี้ยงๆสีโลหะ กับลูกบิดรมดำ น่าจะเลือกใช้แบบใด 
ในกรณีนี้ขอกล่าวถึงเฉพาะลูกบิดที่มีคุณสมบัติปกติ และราคาเป็นปกติเท่านั้น ไม่ใช่ลูกบิดราคาพิเศษที่ลูกเดียวอาจจะแพงกว่าบ้านคนจนทั้งหลังและต้องสั่งมาจากต่างประเทศ ซึ่งการเลือกลูกบิดแต่ละอย่างก็คงต้องมาพิจารณาคุณสมบัติพื้นฐานของการใช้งาน จุดเด่นและจุดด้อยของลูกบิดแต่ละแบบ 
ลูกบิดที่เป็นโลหะเกลี้ยง หากเป็นผิวโลหะแท้จะไม่ลอกไม่ล่อน หากเป็นลูกบิดที่รมดำหรือเคลือบด้วยวัสดุอย่างอื่นบางๆ จะมีโอกาสลอกได้ง่ายเมื่อมีความชื้นจากเหงื่อของเรา หรือความชื้นจากบรรยากาศ หรือโดนแดดมากๆ หรือเกิดรอยขีดข่วนได้ง่ายเมื่อใช้งงานบ่อยๆ หรืออาจจะจางไปเมื่อต้องทำความสะอาดเช็ดถูมากๆ 
ดังนั้นเราจึงต้องพิจารณาว่าเราใช้ลูกบิดนั้นที่จุดใดของบ้าน และใช้งานประเภทใด มีความชื้นหรือเหงื่อมากแค่ไหน เช่น หากเป็นลูกบิดนอกบ้านตรงประตูทางเข้าบ้าน ที่เราต้องใช้งานบ่อย และมือมีเหงื่อได้ อาจโดนละอองฝนหรือถูกแดดเลีย ก็น่าจะใช้แบบเป็นโลหะแท้ไป แต่หากเป็นห้องนอนที่ใช้ไม่มากนั้ก และสภาพแวดล้อมไม่เป็นภัยกับผิวมาก ก็อาจจะเลือกแบบรมดำก็ได้ 


            


3. เลือกลูกบิดส้วมสาธารณะ เอาแบบไหนดีจ๊ะ 
ส้วมสาธารณะไม่เหมือนกับส้วมในบ้านเรา เพราะในที่สาธารณะจะมีคน "วิตถาร" ปะปนอยู่ด้วย ดังนั้นห้องส้วม (เล็กๆ) ที่อยู่ในห้องน้ำใหญ่ ก็จะต้องมีลูกบิดสำหรับใช้ลูกกุญแจเปิดล๊อค หากใช้แบบเหรียญหมุนออกมาได้ ก็อันตรายเหมือนกัน ยกเว้นแต่ในที่สถาธารณะนั้น จะเป็นที่ๆไม่ค่อยมีคนวิตถาร หรือเป็นที่ๆสามารถควบคุมพฤติกรรมคนใช้ห้องน้ำได้ดี (เช่นคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ในประเทศไทย) จึงจะใช้แบบ "ใครก็เปิดได้) 
แต่หากเป็นประตูทางเข้าหลักของห้องน้ำใหญ่ (WC. main entrance) ที่มีห้องน้ำเล็กๆอยู่ข้างในหลายๆห้อง ก็อาจจะไม่ต้องมีลูกบิดประตู หรือมือจับเลยก็ได้ เพราะตอนนี้ทั้งโลกเขาเริ่มกลัว "โรคติดต่อ" ที่เกิดจากความสกปรกของมือที่แตกต่างกัน จึงออกแบบเป็นระบบมีแผงโลหะให้ใช้ไหล่ผลัก (ทั้งเข้าและออก) ถ้าต้องการล๊อค ก็เป็นกุญแจฝังล๊อคแบบธรรมดา 
หากจะออกแบบประตูเข้าใหญ่เป็นระบบนี้ ก็ต้องออกแบบทางสถาปัตยกรรมส่วนอื่นๆให้สอดคล้องไปด้วย เช่นค้องมี space เพียงพอให้ประตูนั้นสวิงค์ หรือจะต้องมีกระจกใสให้คนภายในห้องที่จะเปิดออก กับคนภายนอกที่จะเปิดเข้าได้มองเห็นกัน แต่ไม่ให้คนที่อยู่ตามทางเดินหรือในห้องโถงมองเห็น 


            


4. ลูกบิดมือจับบานเลื่อน น่าจะยื่นออกจากบานเท่าไรดี 
โดยปกติแล้ว การออกแบบบานเลื่อน "เขาจะไม่ยื่นลูกบิดหรือมือจับออกจากบาน" เพราะจะทำให้คนใช้เข้าใจผิด ไปพยายามดึงหรือผลัก จะทำให้อุปกรณ์บานเลื่อนเสียหาย หรือบางครั้งบานก็จะหลุดออกจากรางมาทับคนที่พยายามเปิดประตูอยู่ก็ได้ 
แต่หากจะเป็น "หรืออยาก" จริงๆก็ต้องออกแบบ (หรือเลือกแบบ) มือจับที่จะทำให้คนพยายามดึงหรือผลักนั้น ยากลำบากกับการดึงหรือผลัก ท่านอาจจะออกแบบมือจับแบบนี้เอง (กรุณาออกแบบดีๆนะครับ) หรือเลือหาดูตามแคตตาล๊อค (พอจะมีบ้าง) ครับผม 


            


5. ลูกบิดกุญแจแบบไหน "ตีนแมว" ไม่ค่อยชอบ 
เหล่าท่านเท้าแมวทั้งหลายย่อมไม่ค่อยชอบกุญแจแบบที่ "ทำกุญแจผียากๆ" ซึ่งความยากง่ายในการทำกุญแจผีนั้น มีระบบการป้องกันซึ่งออกแบบไว้แตกต่างกัน 
ลูกบิดกุญแจที่ทำกุญแจผีได้ยากก็ตรงเขี้ยวหรือแหวนภายใน หากมีจำนวนเขี้ยว (pin) หรือมีแหวน (ring) มาก กุญแจดอกนั้นก็จะมีการผสมผสานระหัสผ่าน (combination) มาก แต่ละลูกบิดกุญแจก็จะมีลักษณะของลูกกุญแจที่แตกต่างกัน ยิ่งมี pin & ring มาก ก็จะยิ่งทำกุญแจผียาก 
ดังนั้นในการเลือกลูกบิด ณ ทางเข้าที่สำคัญของบ้านเรา จึงต้องเลือตามจำนวน pin ที่ทางบริษัทเขาบอกมา (หวังว่าคงจะเป็นบริษัทที่ไม่โกหกนะครับ) ยิ่งมี pin มากเท่าไรก็ยิ่งดี (และยิ่งแพง) .....เพราะพวกมี pin น้อยๆ (เช่นมีแค่ 3 pin) เอาลวดเสียบๆเข้าไปแป๊บเดียว ก็ไขกุญแจออกมาได้แล้วครับ 


           


 6. ลูกกุญแจแบบแบนๆ กับแบบเหลี่ยมๆหรือกลมๆ ทำงานต่างกันอย่างไร 
ลูกบิดกุญแจแบบแบนๆ จะมีระบบแหวนและเข็ม (ring & pin) ที่อยู่ในระนาบเดียวกัน แต่แบบเหลี่ยมๆหรือกลมๆ จะมี pin & ring อยู่หลายระนาบ ทำให้ตัวลูกกุญแจต้องมีหลายระนาบไปด้วย (จึงไม่แบนๆ) ทำให้ combination ของการล๊อคมีมากเข้าไปอีก อีกทั้งการทำกุญแจผีก็ทำได้ยากไปด้วย จึงถือเป็นลูกบิดที่มีความปลอดภัยมากขึ้น (แต่จะหนักชมัดเลย) 
มาถึงตรงนี้แล้ว ผมแนะนำให้ยุวสถาปนิกลองหาลูกบิดกุญแจเก่าๆมาสักชุด แล้วก็ค่อยๆถอดออกเป็นชิ้นๆ ....หลังจากนั้นก็ดูให้ละเอียดว่ามันมีอะไรน่าสนใจอยู่ภายในบ้าง ...และแล้ว เมื่อเข้าใจแล้ว ....ก็ลองประกอบเข้าไปใหม่ดูว่าเราจะทำได้เหมือนเดิมหรือไม่ ....หากท่าทำเช่นนี้ได้ครบ ๓ ครั้ง ....ผมรับรองว่า ท่านจะไม่กลัวการเลือกลูกบิดอีกต่อไปแน่นอนครับ 


            


7. กำหนดระดับ-ตำแห่งลูกบิดให้ดี ...ม่ายยังงั้นจะหลุด "เคร่า" นา 
เพราะเจ้าประตู (ไม้) แต่ละแบบแต่ละอย่างจะมี "เคร่าบาน" ที่เป็นตัวยึดบานที่มีตำแหน่งกำหนดไว้แน่นอนเกือบทุกชนิด จึงต้องพิจารณาตำแหน่งของเคร่าไม้เหล่านั้นว่าอยู่ ณ ที่ใดของตัวบานด้วย หากกำหนดตำแหน่ง (ไม่ว่าจะเป็นความสูง หรือระนาบซ้ายขวา) ผิดไปจากตำแหน่งไม้เคร่าที่คนทำบานประตูกำหนดไว้ ......ลูกบิดก็จะไม่ยึดกับเคร่า มายึดกับตัวบาน ซึ่งมักจะเป็นแผ่นไม้บางๆ หรือ "ใส้บาน" ที่ทำด้วยวัสดุอย่างอื่นที่ไม่มี "แรงดูด แรงยึด" เพียงพอสำหรับการติดลูกบิด ที่ต้องรับ แรงเฉือน แรงเฉื่อย แรง ฯลฯ ก็จะทำให้ลูกบิดที่เราติดเข้าไป "หลวม คร๊อกแครก" ครับ 


           


 8. อย่าเลือกลูกบิดโตกว่าบานกรอบ 
ลูกบิดส่วนใหญ่จะมีขนาดฝาครอบหรือฐานลูกบิดที่ติดไว้กับกรอบบานไม่เกิน ๓ นิ้วฟุต ทำให้ผู้ทำบานประตูส่วนใหญ่ทำกรอบบาน (ไม่รวมลูกฟัก) ประมาณไว้เพียงพอแค่ ๓" ......แต่มีลูกบิดบางชนิด (ส่วนใหญ่จะเป็นลูกบิดพิเศษ และส่งมาจากเมืองนอก) ที่มีกรอบหรือฐานลูกบิดเกินกว่า ๓" ......ก็จะทำให้ลูกบิดนั้นติดไม่ได้ หรือติดแล้วจะดูไม่สวยเอาเลย 


            


9. MASTER KEY คืออะไร มีกี่แบบ 
Master Key คือลูกกุญแจดอกเดียวที่สามารถเปิดลูกประตูได้หลายๆบาน ซึ่งตอนนี้มีการออกแบบให้มาสเตอร์คีย์ซับซ้อนขึ้นมาก เนื่องจากต้องมีการคำนวนระบบ pin & ring ภายในที่ละเอียดอ่อน โดยอาจจัดวางระบบบริหารของอาคารด้วยระบบ master key นี้ด้วย เช่นในบริษัทแห่งหนึ่ง กรรมการผู้จัดการจะถือ master key ที่ไขกุญแจได้ทุกห้อง ในขณะที่รองกรรมการผู้จัดการ จะถือ master key เปิดได้ทุกห้องยกเว้นห้อง กก.ผจก. ส่วนผู้จัดการทั่วไปก็เปิดได้ทุกห้อง ยกเว้นแต่ห้อง กก.ผจก. และ รองฯ เป็นต้น 
แต่เมืองไทยเรามีมาสเตอร์คีย์อีกแบบหนึ่ง ที่ทำได้ง่ายๆราคาถูกด้วยสมองอันเฉียบแหลมของช่างไทย เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Ghost Master Key หรือเป็นภาษาไทยเรียกว่า "มาสเตอร์คีย์ผี" ทำหน้าที่คล้ายกุญแจผีทั่วไป แต่เป็นซุปเปอร์กุญแจผีที่เปิดประตูได้ทุกห้องเลย ระบบแบบนี้ต้องระวังมาก เพราะช่างผู้ชาญฉลาดเขาจะต้องปรับระบบ pin & ring ของตัวกุญแจ จนบางครั้งทำให้กุญแจที่มีค่าเป็นร้อยเป็นพันบาทของเรา เหลือค่าเพียงสิบบาทเท่านั้นเอง 
ดังนั้ยการเลือกทำระบบ Master Key (ซึ่งเป็นระบบที่ดี) เพื่อความสะดวกและความปลอดภัย จะกลายเป็นระบบ "เชื้อเชิญอันตราย" เข้ามาสู่อาคารที่เราเป็นสถาปนิกที่เกี่ยวข้องได้นะขอรับ 


            


10. ลูกกุญแจแบบใช้ไฟฟ้า เวลาไฟใหม้ ไฟฟ้าดับ จะเปิดไม่ได้ ? 
กุญแจแบบใช้ card ที่มีระบบไฟฟ้าช่วยในการควบคุถมการเปิดปิด เวลาไฟใหม้ ไฟฟ้าก็ต้องดับลงเป็นธรรมดา จึงไม่มีไฟฟ้าไปเลี้ยงกุญแจ ก็เลยเปิดประตูออกจากห้องหนีไฟใหม้ไม่ได้ (อย่างเช่นกรณีของรอยัลจอมเทียน ที่บอกว่าคนติดในห้อง เพราะเปิดประตูไม่ได้ จึงมีผู้เสียชีวิตในห้องจำนวนมาก) 
เป็นเรื่องที่มีจริง ....ย้ำ "ไม่จริง" เป็นเพียงข่าวลือจากผู้ที่ไม่รู้เรื่อง เพราะระบบนี้ ทุกคนสามารถจะเปิดประตูจากในห้องได้ด้วยระบบ manual เสมอ เป็น code ความปลอดภัยอย่างหนึ่ง .....อีกทั้งโรงงานเขาต้องผลิตให้เปิดได้แบบนั้น เพราะหากผลิตแบบเปิดด้วย manual จากข้างในไม่ได้ ....ราคาจะแพงขึ้นมากครับ 

เรื่อง Master Key ขอแถมนิดนึง เวลาก่อสร้าง จะมีอีก Level นึง คือ Construction Master Key ซึ่งผู้รับเหมาก่อสร้างจะเป็นผู้ใช้ระหว่างการก่อสร้าง 
โดย Master Key นี้จะสามารถใช้ได้เหมือน Master Key ของจริงทุกอย่าง ไขได้ทุกกุญแจ เพื่อความสะดวกในการทำงานโดยเฉพาะในช่วงก่อนส่งมอบงาน 
ตัวแม่กุญแจ จะมี Plastic pin อันเล็ก ๆ เสียบคารูกุญแจอยู่ และตราบใดที่ไอ้เจ้า Pin นี้ยังไม่ถูกดึงออกไป Construction Master Key ก็ยังสามารถใช้งานได้กับกุญแจชุดนั้น และเมื่อตอนส่งมอบงาน Plastic Pin นั้นก็จะถูกดึงออก ในตอนนั้น Construction Master Key ก็จะใช้ไม่ได้ 
ต้องใช้ Master Key ของจริงครับ แบบนี้เจ้าของงานก็จะสบายใจว่าผู้รับเหมาไม่แอบเอา Master Key ไป Copy ใช้ครับ 


            


11. Construction MASTER key 
หมายถึงกุญแจมาสเตอร์คีย์ที่เขาใช้ในช่วงงานก่อสร้าง โดยมี pin plastic เล็กๆเสียบเอาไว้ พอก่อสร้างเสร็จเขาก็ดึง pin plastic นั้นออกไป แบบที่คุณ tintin เขียนให้รายละเอียดอยู่ข้างบนครับ 


           


 12. ลูกบิดแบบไม่มีกุญแจล๊อค มีอะไรบ้างหนอ 
ก็มีอยู่ด้วยกัน ๖ แบบ  คือแบบ Passage Latch, Exit door, ใช้ที่เฉลียง, W.C., Dummy Trim และแบบที่ใช้ในโรงพยาบาล 

ข้อ ก. ลูกบิดชนิดไม่มีลูกกุญแจล็อค 
ชนิด ก.01 Passage Latch 
ลูกบิดทั้งสองด้านหมุนเปิดออกได้ตลอดเวลา ใช้กับประตู ผ่านที่ไม่ต้องการปิดล็อคเลย เช่นจากห้องนอนไปห้องตู้เสื้อผ้า เป็นต้น 

ชนิด ก.02 Exit Lock 
ลูกบิดด้านหนึ่ง(ด้านใน) เปิดได้ตลอดเวลา อีกด้าน(นอก)ล็อคตลอดเวลา บางชนิด ด้านนอกจะไม่มีลูกบิดเป็นแผ่นเรียบ ใช้สำหรับประตูที่ให้คนออกอย่างเดียว ไม่ให้คนจากด้านนอกเข้ามาด้านในได้ เช่นประตูทางออกหนีไฟ เป็นต้น 

ชนิด ก.03 ลูกบิดเฉลียง 
ด้านในมีปุ่มกดให้ ล็อค หมุนลูกบิดด้านในจะทำให้คลายล็อค ด้านนอกลูกบิดเรียบ ไม่มีกุญแจ เมื่อปิดประตู ปุ่มล็อกจะคลายออกโดยอัตโนมัติ ล็อกได้จากการปิดประตูและกดปุ่มเท่านั้น ประโยชน์คือใช้กับประตูออกเฉลียง เมื่อเราอยู่ในห้องเดินออกมาที่เฉลียง ลมพัดประตูปิด โดยเรากดล็อคไว้ ประตูจะไม่ล็อก ทำให้ไม่มีโอกาส เผลอล็อกตัวเองอยู่นอกบ้าน บ้านเราคงไม่เท่าไร แต่เมืองนอกมีคนตายเพราะเหตุนี้มาแล้วคือเดินออกนอกบ้านและประตูล็อกไป อากาศหนาวจนตายครับ ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น 

ชนิด ก.04 ลูกบิดห้องน้ำ /ห้องนอน(บางห้อง เช่นห้องเด็ก) 
ด้านในมีปุ่มล็อค ด้านนอกเปิดได้ ด้วยเหรียญ บาท หรือบางชนิดใช้ตะปูแหย่ลงในช่อง เวลาปิด บานประตู ปุ่มล็อคจะปลดออก ทำให้ไม่เผลอล็อกประตู ต้องล็อคจากด้านในเท่านั้น ประโยชน์ อย่างที่ชื่อบอกอยู่แล้วครับ 

ชนิด ก.05 ลูกบิด ดัมมี่ Dummy Trim 
ลูกบิดติดตาย สำหรับแทนมือจับประตู หรือประตูบานคู่ เพื่อให้ดูเหมือนกันทั้งสองด้าน 

ชนิด ก.06 ลูกบิดโรงพยาบาล 
ล็อคได้จากปุ่มด้านใน ปิดประตูปุ่มจะปลดล็อค ลูกบิดด้านนอกมีที่บิดเปิดในกรณีฉุกเฉิน กันคนไข้ขังตัวเองไว้ด้านใน ไม่ให้คนเข้ามาได้ ใช้สำหรับห้องคนไข้ของโรงพยาบาลเหมือนชื่อนั่นแหละ 

            


13. ลูกบิดกุญแจแบบมีล๊อคอีก ๘ แบบคืออะไร 
ก็เหมือนกับที่คุณวิญญูเขียนไว้ข้างบนอีกนั่นแหละครับ ประกอบด้วย ๒ แบบของ Entrance Lock, Vestibule Lock, แบบใช้สำหรับห้องเก็บของ ๒ แบบ, แบบห้องเรียน. แบบใช้กับทางเดิน แล้วก็แบบใชกับห้องพักโรงแรม 

ข้อ ข. ลูกบิดชนิดมีลูกกุญแจล็อค 
ชนิด ข.01 Entrance Lock แบบที่1 
เป็นรุ่นยอดนิยมของประเทศเรา ผมว่าไม่น้อยกว่า 90%ของลูกบิดมราขายในบ้านเราเป็นแบบนี้ ลักษณะคือ ปลอดล็อค โดยใช้กุญแจ ด้านนอก หรือบิดลูกบิดด้านใน ล็อคโดยกดปุ่มล็อดด้านใน ใช้สำหรับประตูทั่วไป ประตูหน้าบ้าน หรือประตูที่ไม่รู้ว่าควรจะใช้ลูกบิดแบบไหน เหมือนตอนสั่งอาหาร คิดอะไรไม่ออกให้สั่งข้าวพัด อะไรทำนองนี้ คือถ้าระบุเป็นลูกบิดชนิกนี้มักไม่ถูกด่าว่างั้นเถอะ หมู่บ้านจัดสรรจะใช้ลูกบิดชนิดนืทั้งหมด สะดวกดี ทั้ง คนติดตั้ง คนขาย คนส่งของ คนตรวจของ คนตรวจงาน สถาปนิก หนักที่เจ้าของบ้าน เวลาได้รับมอบบ้านจะได้กุญแจ หนึ่งพวงใหญ่มาก มาหนึ่งพวง จะไขประตูสักบานหากันหน้ามืด 

ชนิด ข.02 Entrance Lock แบบที่2 
เหมือนแบบที่1 ยกเว้นที่ปุ่มจะมีตัวยื่นให้ไขปุ่มให้หมุนได้ ถ้ากดปุ่มอย่างเดียว จะมีการใช้งานเหมือนแบบที่1 ถ้ากดล็อคและหมุนด้วย การล็อคจะไม่คลายตัวเมื่อหมุนลูกบิดภายในหรือใช้กุญแจแต่จะเปิดประตูได้ เมื่อปิดประตูประตูจะล็อคทุกครั้ง ใช้สำหรับประตูหน้าบ้านสำหรับคนขี้ลืม โดยเฉพาะประตูที่ควรล็อคตลอดเวลา แต่ในขณะเดียวกันก็อยากให้ควบคุมการล็อคด้วยตนเอง 

ชนิด ข.03 Vestibule Lock 
ปลดล็อคด้วยกุญแจด้านนอก ล็อคด้วยกูญแจด้านใน ลูกบิดด้านในเปิดได้ตลอดเวลา อันนี้ไม่เคยใช้ เลยไม่รู้ว่าน่าจะใช้ที่ไหนครับ 

ชนิด ข.04 ลูกบิดสำหรับห้องเก็บของแบบที่1 
ใช้กุญแจล็อกและปลอดล็อคจากทั้งสองด้านของลูกบิด 

ชนิด ข.05 ลูกบิดสำหรับห้องเก็บของแบบที่2 
ลูกบิดภายนอก ล็อคตลอด เวลาเข้าห้องต้องใช้กุญแจเท่านั้น ลูกบิดภายในหมุนเปิดออกได้ตลอดเวลา 

ชนิด ข.06 ลูกบิดสำหรับห้องเรียน 
ลูกบิดภายในหมุนเปิดออกได้ตลอดเวลาไม่มีปุ่มล็อค ลูกบิดด้านนอกล็อค/คลายล็อค ด้วยกุญแจ เหมาะกับห้องเรียน โดยตอนเช้า นักการจะเอากุญแจมาไขเปิดหน้าห้อง เมื่อเวลาโรงเรียนเข้าเรียน ครู+นักเรียน สามารถเปิดเข้าออก ได้ตลอดเวลา หลังเลิกเรียน นักการจะมาบิดกุญแจปิด แม้ขณะนั้นยังมีคนอยู่ในห้องก็ไม่เป็นไร เพราะคนภายในจะเปิดออกได้ตลอด เมื่อปิดประตู คนภายนอกจะเข้าห้องเรียนไม่ได้อีก สะดวกในการควบคุมดีครับ 

ชนิด ข.07 ลูกบิดสำหรับ ทางเดิน 
ล็อคด้วยกุญแจที่ลูกบิดด้านหน้าหรือกดปุ่มที่ลูกบิดด้านใน ปลดล็อคด้วยกุญแจที่ลูกบิดด้านนอกหรือหมุนลูกบิดด้านในหรือปิดประตู อ่านดูแล้วคล้ายๆ Entrance lock แต่ต่างที่ ล็อคด้วยกุญแจได้ และเมื่อปิดประตูจะปลอดล็อค คือการล็อคต้องจงใจมากๆ 

ชนิด ข.08 ลูกบิดประตูห้องพักในโรงแรม 
ลูกบิดด้านนอกบิดเปิดไม่ได้ ต้องใช้กุญแจไขเข้าเท่านั้น เมื่อกดปุ่มล็อคด้านใน จะใช้กุญแจเปิดไม่ได้ ยกเว้นกุญแจฉุกเฉินพิเศษเท่านั้นจึงจะเปิดออก อันนี้เพื่อความปลอดภัยของคนที่เข้าพักในโรงแรม 

            


14. แหวนที่บานพับประตูสำคัญไฉนหนอ 
ถ้าลองพิจารณาที่บานพับประตูหน้าต่างเรา จะเห็นว่ามีแหวนกลมๆติดอยู่เสมอ แหวนนี้ทำด้วยวัสดุหลายอย่างแล้วแต่ชนิดและราคาของบานพับนั้น เช่นเป็น stainless steel เป็น ทองเหลือง หรือไม่ก็เป็น plastic บานพับที่แพงที่สุดจะทำด้วยแหวนสเตนเลส เพราะแข็งและทนทาน แหวนทองเหลืองจะแพงน้อยลง ส่วนเจ้าแหวนพลาสติกนั้นจะถูกที่สุด เพราะแข็งแรงน้อยที่สุดและรับน้ำหนักได้น้อยที่สุด 
การเลือกใช้บานพับแบบไหนไม่ใช่ใช้แต่แหวนสเตนเลสอย่างเดียว เพราะแพงกว่าแหวนพลาสติกเป็น ๕ - ๖ เท่าก็มี การเลือกจะต้องพิจารณาขนาดของบานและวัสดุของบานประตู (รวมถึงจำนวนความบ่อยที่ใช้ประตูบานนั้น) หากเป็นบานขนาดเล็และเป็นไม้อัด เช่นประตูช่องชาปต์ หรือประตูเล็กๆเบาๆ ก็ใช้แหวนพลาสติกก็ได้ หากหนักมากหน่อยก็ใช้แบบทองเหลือง แล้วก็ค่อยไปแหวน stainless 
การเลือกใช้บานพับแบบไหน น่าจะต้องอ่าน spec. คุณสมบัติการรับแรงของบานพับแต่ละชนิด แล้วก็คำนวนดูน้ำหนักของบานหน่อย (ส่วนใหญ่ catalogue บานพับจะแนะนำลักษณะบานเอาไว้) อีกทั้งยังต้องตัดสินใจให้ดีว่าจะใช้บานพับแหวนพลาสติก ๓ บาน แทนแบบสเตนเลส ๒ บานได้หรือไม่ หากพิจารณาละเอียดแบบนี้แล้ว .....รับรองเจ้าของบ่้านชอบแน่นอน 


           


 15. ติดบานพับบานที่ ๓ ให้ถูกตำแหน่งไว้นาน้องเอ๋ย 
สมมุติว่าเราทราบแล้วว่าเจ้าบานประตูของเราต้องใช้บานพับ ๓ บาน (อ้างตามคำนวนตามข้อที่ ๑๔) การติดบานพับบานที่ ๓ หลังจากติดข้างบนและข้างล้างแล้ว อย่าติดบานที่ ๓ อยู่กลางบานนะครับ ต้องเลื่อนไปติดทางข้างบนหน่อย เพราะจะทำให้การรับแรงของจุดหมุน และการรับ moment ของบานพับ สามารถรับน้ำหนักได้ดีกว่าติดไว้กลางประตู จะทำให้ประตูที่แสนรักของเรานั้นไม่เกิดอาการ "ตก" ลงเร็วกว่าอายุขัย นะครับ 
ทั้งประตู Solid core และ Hollow core จะต้องมี "โครงเคร่า" เพื่อสำหรับติดลูกบิด มือจับ และบานพับครับ จะไปติดที่ตัวบานตรงๆเลยไม่ได้ครับ เพราะตัวบานจะรับแรงตรงนั้นไม่ไหวหลังจากเจาะรูแล้วครับ (ยกเว้นเป็น Supper Solid ที่หนามากๆและสั่งทำเป็นพิเศษ ซึ่งไม่มีขายตามท้องตลาดทั่วไป ซึ่งจะหนักมาก และต้องเสริมบานพับรับน้ำหนักบานเป็นพิเศษ) 

ข้อคิดสำหรับคำถามนี้ก็คือ "ต้องเจาะรูลูกกุญแจ มือจับ และบานพับ ให้ตรงกับแนวเคร่าเสมอ ครับผม 
 

           


16. เลือก door stop อย่างไรให้ทั้งถูกทั้งไม่อันตราย 
Door Stop ก็คืออุปกรณ์ที่จะป้องกันไม่ให้ประตูเปิดกว้าง (หรือเลื่อนกว้าง) ไปกว่าที่เราต้องการ เพราะไม่เช่นนั้นอาจจะไปขวางทางสัญจร หรือไม่ก็ไปกระแทกสิ่งที่เราไม่อยากให้ถูกต้อง ซึ่ง door stop โดยส่วนใหญ่แล้วจะมี ๒ แบบคือ แบบลูกยางหรือแท่งยาง และ แบบก้ามปูหรือก้านล๊อค ซึ่งแบบลูกยางจะดีสำหรับการฝังที่พื้นหรือที่วงกบ จะราคาถูกติดตั้งสะดวก แต่หากบางครั้งไม่มีที่จะติด เนื่องอาจจะไปขวางทางเดิน หรือต้องการควบคุมระยะให้มากขึ้น ก็จะใช้แบบก้ามปูซึ่งมีแขนยาวมารับเอาไว้ 
ดังนั้นการเลือก door stop จะต้องศึกษาการเปิดปิดของประตูก่อน แล้วจึงจะสามารถ spec แบบที่จะใช้ได้ อย่า spec ให้เหมือนกันหมดทั้งโครงการ เพราะอาจจะเสียงบประมาณไปโดยไม่จำเป็น หรืออาจจะทำให้การควบคุมการเปิดประตูไม่เป็นอย่างที่เราต้องการ 


            


17. กุญแจเวลาจะไข ต้องหงายดอกกุญแจขึ้น หรือคว่ำลง 
อันนี้ที่จริงแล้วไม่น่าจะซีเครียด อะไร แต่ถ้าถามว่าอย่างไหนถูก ตอบว่า ลูกกุญแจเวลาเปิดต้องหงายขึ้น คือ ตัวรหัส กุญแจ ที่เป็นหยักๆ ต้องอยู่ด้านบนเสมอ ช่างประตูส่วนใหญ่ในบ้านเราไม่ค่อยสนใจเรื่องนี้ 
เวลาสั่งซื้อสำหรับกุญแจ ต้องระบุว่าจะเอาบานซ้าย-บานขวา หรือยี่ห้อดีๆ เค้าจะสามารถกลับตัวลูกได้ 
ประโยชน์ของมันก็คือ คนใช้งานสามารถเสียบกุญแจได้อย่างสะดวกถ้าการติดตั้งเป็นไปตามมาตรฐานครับ 

            


19. เวลาทำประตูบานคู่ ต้องทำบังใบระหว่างสองบาน แบบเดียวกับ หน้าต่างบานคู่ หรือเปล่า 
คำตอบคือ ทำก็ได้ แต่จะมีปัญหามากเวลา ใส่ลูกบิดประตู ยกเว้นว่าประตูคู่นั้นไม่ใช้ลูกบิด คือใช้กลอนประตูก็ไม่เป็นไร 
วิธีการแก้ให้ใส่คิ้วที่ตรงกลาง บานใดบานหนึ่งแทน หรือใส่ทั้งสองด้านก็ไม่ว่ากัน แทนการบังใบครับ 

            


ข้อ 20. ทำไม เราไม่นิยม ใส่ลูกบิด กับประตู กรอบอลูมิเนียม.... 
ทั้งนี้ เพราะ แนวความคิดหลัก ในการใส่ลูกบิด กับประตูนั้น นอกจาก เพื่อ การ ปิดล๊อค ประตู แล้ว ยังใช้ลูกบิดนั้น เพื่อเป็นอุปกรณ์ ให้ มือจับ เพื่อปิด-เปิด อีกด้วย... 
นอกจากนั้น ลูก บิด ยังเป็นอุปกรณ์ ที่เป็นประโยชน์ ในการ งับ ประตู ปิดให้ สนิท กับ วงกบ ในเวลาที่ เราไม่ใช้งานห้องนั้น ประโยชน์ข้อนี้ เป็นประโยชน์ ที่ลูกบิด ใช้ประโยชน์ มากที่สุด แต่เรามักจะ หลงลืมไป... สังเกตุว่า ประตู ห้องในบ้าน ปกติ เราจะไม่ล๊อด แต่จะปิด งับไว้ เฉยๆ.... 
ดังนั้น สาเหตุ หนึ่งที่ประตูอลูมิเนียม ไม่นิยมใช้ลูกบิด ก็เพราะ ไม่มีความจำเป็น ในการงับประตู ไว้ เพราะ ประตูอลูมเนียมมักมีอุปกรณ์ ปิดอัตโนมัติ คือ Door closer ทำให้ ประตู จะปิดได้ตลอดเวลา... 

อุปกรณ์ ที่ต้องใส่เพิ่ม คือ มือจับ หรือที่พลักบาน เพราะไม่มีลูกบิด ให้ จับแล้ว และ อุปกรณ์ ล๊อค เพิ่ม แบบต่างๆ...... 
นอกจากนั้น กรอบบาน ของประตูอลูมิเนียม มักจะมีหน้าแคบ ไม่เพียงพอที่จะใส่ลูกบิด ขนาดปกติ ต้องมีการดัดแปลง เพิ่มครับ... 

แต่ถ้าจะติดตั้งกันจริงๆ 
เคยเห็นที่เขาทำก็คือทำกรอบอลูมิเนียมตรงที่จะติดลูกบิดธรรมดาให้โตประมาณ ๓ นิ้ว แล้วก็สอดไม้เข้าไปเป็นแกนข้างใน แล้วก็ค่อยเจาะรูติดลูกบิดครับ ดูแล้วก็แปลกๆครับ แต่ก็แข็งแรงดีครับ